http://www.elsa-sculpteur.com/

Nhân giống dừa thành công bằng phương pháp nuôi cấy mô từ đỉnh sinh trưởng: Hướng đi tất yếu cho ngành dừa trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Mở đầu

Cây dừa từ lâu đã giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ cấu cây trồng của nhiều tỉnh ven biển Nam Bộ, nhất là Bến Tre – địa phương được xem là “thủ phủ dừa” của cả nước. Không chỉ cung cấp nguyên liệu cho ngành chế biến thực phẩm, mỹ phẩm, thủ công mỹ nghệ và năng lượng sinh học, cây dừa còn gắn liền với sinh kế của hàng trăm nghìn hộ nông dân. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay của ngành dừa là chất lượng giống không đồng đều, năng suất không ổn định và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, việc Trung tâm Giống và Hoa kiểng tỉnh Bến Tre bước đầu nhân giống dừa thành công bằng phương pháp nuôi cấy mô từ đỉnh sinh trưởng được xem là một bước tiến quan trọng, mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành dừa Việt Nam.

Hình ảnh dưới đây minh họa việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả canh tác và giá trị sản phẩm:

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

Thực trạng công tác chọn tạo và nhân giống dừa hiện nay

Trong sản xuất dừa truyền thống, công tác chọn giống chủ yếu dựa trên hai phương pháp chính. Phương pháp thứ nhất là lai tạo giữa các giống dừa khác nhau nhằm tạo ra giống mới có ưu thế lai. Phương pháp thứ hai là tuyển chọn từ quần thể sinh học sẵn có, trong đó người trồng lựa chọn các cây dừa mẹ có đặc tính tốt như nhiều trái, cơm dừa dày, kích thước trái lớn để lấy trái làm giống.

Tuy nhiên, cả hai phương pháp này đều tồn tại những hạn chế rất lớn. Đối với phương pháp lai tạo, thời gian nghiên cứu và tuyển chọn kéo dài, có thể mất hàng chục năm để đánh giá đầy đủ các đặc tính nông học, trong khi ưu thế lai lại khó ổn định qua nhiều thế hệ. Còn đối với phương pháp tuyển chọn cây dừa mẹ, do đặc tính sinh học của cây dừa là thụ phấn chéo, nên cây con được ươm từ trái của cây mẹ rất khó giữ nguyên các đặc tính tốt ban đầu. Trên thực tế, cây con chỉ có khả năng duy trì một số đặc điểm như khả năng cho nhiều trái, trong khi các đặc tính quan trọng khác về chất lượng cơm dừa, khả năng sinh trưởng, khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi thường bị suy giảm hoặc biến đổi mạnh ở thế hệ sau.

Những hạn chế này dẫn đến tình trạng vườn dừa không đồng đều về sinh trưởng và năng suất, gây khó khăn cho việc canh tác, thu hoạch và chế biến. Quan trọng hơn, rủi ro kinh tế đối với người trồng dừa là rất lớn, bởi cây dừa là cây lâu năm, thời gian kiến thiết cơ bản kéo dài.

Bài toán kinh tế từ thực tế sản xuất của người trồng dừa

Thực tế sản xuất tại Bến Tre cho thấy rõ những bất cập của phương pháp nhân giống truyền thống. Theo ông Trần Văn Hiệp, xã Châu Bình, huyện Giồng Trôm, trong quá trình chọn giống, ông đã lựa chọn những cây dừa mẹ có nhiều trái, cơm dừa dày, trái to để ươm cây con. Tuy nhiên, sau khi trồng, chỉ khoảng 30% số cây thể hiện được các đặc tính tương tự cây mẹ, còn lại đa số cây sinh trưởng kém, chất lượng trái không đạt yêu cầu, năng suất thấp.

Đáng chú ý, thời gian từ khi trồng đến khi cây dừa cho trái thường kéo dài khoảng 5 năm. Nếu sau quãng thời gian này cây không đạt chất lượng mong muốn, người trồng buộc phải đốn bỏ và trồng lại, đồng nghĩa với việc mất thêm nhiều năm nữa mới có thể thu hoạch. Điều này không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế mà còn làm giảm động lực đầu tư lâu dài của nông dân đối với cây dừa.

Chính từ thực tế đó, yêu cầu đặt ra cho ngành dừa là phải có một phương pháp nhân giống mới, vừa đảm bảo tính đồng đều về mặt di truyền, vừa giúp rút ngắn rủi ro trong sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng.

Ứng dụng công nghệ sinh học và vai trò của nuôi cấy mô

Trước những hạn chế của các phương pháp truyền thống, công nghệ sinh học, đặc biệt là kỹ thuật nuôi cấy mô, được xem là giải pháp tối ưu cho bài toán giống cây lâu năm như cây dừa. Nuôi cấy mô là phương pháp nhân giống vô tính, trong đó cây con được tạo ra từ các bộ phận sinh dưỡng như đỉnh sinh trưởng, chồi non hoặc mô phân sinh. Nhờ đó, cây con mang đặc tính di truyền giống hoàn toàn cây mẹ.

Với cây dừa, việc nuôi cấy mô từ đỉnh sinh trưởng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đỉnh sinh trưởng là vùng mô non có khả năng phân chia mạnh, ít bị nhiễm bệnh và chứa đầy đủ thông tin di truyền của cây mẹ ưu tú. Khi áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, phương pháp này cho phép tạo ra số lượng lớn cây con đồng nhất về sinh trưởng, năng suất và chất lượng trái.

Bên cạnh đó, nuôi cấy mô còn mở ra khả năng chủ động lựa chọn các giống dừa phù hợp với từng vùng sinh thái, đặc biệt là những vùng chịu ảnh hưởng nặng nề của xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu. Đây cũng là định hướng nghiên cứu chung của nhiều đơn vị khoa học trong lĩnh vực di truyền và công nghệ sinh học thực vật, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/.

Kết quả bước đầu từ mô hình nuôi cấy mô dừa tại Bến Tre

Nhờ sự chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm của các nhà khoa học đến từ Đại học Quốc tế – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Giống và Hoa kiểng tỉnh Bến Tre đã bước đầu nhân giống dừa thành công bằng phương pháp nuôi cấy mô từ đỉnh sinh trưởng. Kết quả ban đầu cho thấy các cây dừa con sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ sống cao và giữ được các đặc tính tốt của cây mẹ.

So với phương pháp ươm giống truyền thống, vườn dừa được trồng từ cây giống nuôi cấy mô có sự đồng nhất rõ rệt về chiều cao, tán lá và khả năng sinh trưởng. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc, bón phân, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch cơ giới hóa trong tương lai.

Đặc biệt, việc ứng dụng nuôi cấy mô trong nhân giống dừa còn giúp đáp ứng tốt hơn nhu cầu về chất lượng trái cho ngành chế biến. Các sản phẩm từ dừa hiện nay đòi hỏi nguyên liệu có kích thước đồng đều, hàm lượng cơm và dầu ổn định, điều mà giống dừa truyền thống khó có thể đảm bảo.

Ý nghĩa lâu dài và định hướng phát triển trong tương lai

Mặc dù mới chỉ là thành công bước đầu, nhưng kết quả nhân giống dừa bằng phương pháp nuôi cấy mô từ đỉnh sinh trưởng có ý nghĩa rất lớn đối với ngành dừa Việt Nam. Đây là minh chứng cho thấy việc nhân giống vô tính cây dừa, vốn được xem là rất khó trong nhiều năm qua, hoàn toàn có thể thực hiện được nếu có sự đầu tư đúng mức về khoa học và công nghệ.

Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng và đơn vị nghiên cứu cần tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, từ khâu chọn cây mẹ, xử lý mẫu, nhân nhanh trong phòng thí nghiệm cho đến giai đoạn thuần dưỡng và đưa cây ra sản xuất đại trà. Khi quy trình được chuẩn hóa, việc cung ứng cây giống dừa chất lượng cao với số lượng lớn sẽ trở thành hiện thực, góp phần tái cơ cấu ngành dừa theo hướng hiện đại và bền vững.

Không chỉ dừng lại ở cây dừa, phương pháp nuôi cấy mô từ đỉnh sinh trưởng còn đang được ứng dụng thành công trên nhiều đối tượng cây trồng có giá trị kinh tế cao khác, tiêu biểu như các giống cây gia vị và cây công nghiệp, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/san-pham/vani-do-cay-mo/.

Kết luận

Việc nhân giống dừa thành công bằng phương pháp nuôi cấy mô từ đỉnh sinh trưởng tại Bến Tre là bước đi quan trọng, đáp ứng đúng nhu cầu thực tiễn của sản xuất nông nghiệp hiện nay. Phương pháp này không chỉ giúp tạo ra nguồn giống dừa đồng đều, chất lượng cao mà còn giảm thiểu rủi ro kinh tế cho người trồng, nâng cao khả năng thích ứng của cây dừa trước những thách thức của biến đổi khí hậu. Nếu được tiếp tục đầu tư và nhân rộng, nuôi cấy mô sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành dừa trong tương lai.

How Can Expert Prestashop Development Services Enhance Your Ecommerce Growth? Expert Prestashop Development Services help businesses build fast, scalable, and feature-rich ecommerce stores tailored to customer needs. From custom theme design and module development to performance optimization and secure payment integration, these services improve user experience and boost conversions. Advanced SEO setup, mobile responsiveness, and seamless third-party integrations further enhance visibility and operational efficiency. With professional development, businesses can easily manage products, scale operations, and stay competitive in the digital market.

Qdexi Technology specializes in delivering reliable Prestashop Development Services, offering customized solutions, technical expertise, and ongoing support to drive sustainable ecommerce growth.

## Thảm Họa Kép Tàn Phá Mai Vàng An Nhơn: Nỗi Buồn Lan Dài Khắp Thủ Phủ Miền Trung

An Nhơn, vùng đất được mệnh danh là "thủ phủ mai vàng" của miền Trung, đang chìm trong bầu không khí bi thương và kiệt quệ sau khi hứng chịu liên tiếp thiên tai kép: hết bão dữ đến lũ lụt dồn dập. Những vườn mai vốn xanh tốt, được gây dựng bằng cả bonsai mai vàng và vốn liếng, giờ trở nên xác xơ, khó có khả năng hồi phục kịp thời. Thảm họa không chỉ tàn phá cây cảnh mà còn đánh sập hy vọng, đẩy hàng trăm hộ nông dân truyền thống vào cảnh nợ nần chồng chất.

### I. Thủ Phủ Mai Vàng "Gục Ngã" Trước Thiên Tai

Sau khi cơn bão số 13 càn quét, những trận mưa lũ không ngừng trút xuống đã khiến các phường trồng mai truyền thống như An Nhơn Bắc và An Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai, theo thông tin người dùng cung cấp) gần như "gục ngã". Toàn bộ vùng trồng mai, nơi từng hội tụ những vườn mai đẹp nhất miền Trung – Tây Nguyên, chìm trong đổ nát và tuyệt vọng.

#### 1. Thiệt Hại Khủng Khiếp Về Sinh Lý Cây

Sự tàn phá của bão và lũ xảy ra đúng vào thời điểm quan trọng nhất của cây mai – giai đoạn cây đang tích lũy dinh dưỡng và chớm nụ.

*Bão gây tổn thương trực tiếp:** Gió mạnh khiến những thân cây mai vốn thẳng tắp, xanh mướt bị quật nghiêng, bật gốc, gãy cành khẳng khiu. Lá cây bị gió táp, cháy quắt như bị lửa táp, nụ kim non rụng sạch. Nhiều chậu mai bị quật đổ, đất vỡ, thân cây xơ xác.

*Lũ lụt dồn dập:** Khi người dân chưa kịp thu dọn đổ nát, mưa lũ lại ập đến, nước ngập kéo dài cả tuần. Tình trạng ngập úng khiến rễ cây bị thối hàng loạt, đây là nguyên nhân gây chết cây nhanh chóng. Bệnh hại do nấm mốc và vi khuẩn lan nhanh như cháy rừng, làm cây chết rũ chỉ sau vài ngày ngâm nước.

#### 2. Thống Kê Thiệt Hại Gần Như Mất Trắng

Thiệt hại ở An Nhơn Bắc là vô cùng nghiêm trọng. Thống kê sơ bộ cho thấy, khu vực này có hơn 726.000 cây mai bị ngập lụt, trong đó hàng trăm ngàn cây đã mất khả năng hồi phục hoàn toàn. Đối với người trồng mai, đây là một vụ Tết gần như thất thu toàn bộ.

Tham khảo thêm về:vườn mai đẹp

### II. Gánh Nặng Nợ Nần Và Nỗi Đau Mất Mùa

Đằng sau những con số thiệt hại là sự gãy đổ của những giấc mơ Tết và gánh nặng tài chính đè nặng lên vai các hộ nông dân, vốn sống dựa vào nghề trồng mai truyền thống.

#### 1. Phá Sản Và Nợ Nần Chồng Chất

Nhiều hộ dân đã dốc toàn bộ tài sản, thậm chí vay vốn ngân hàng hàng trăm triệu đến hàng tỉ đồng để đầu tư cho vụ mai. Thảm họa xảy ra khiến mọi hy vọng tan vỡ:

*Trường hợp điển hình:** Bà Trần Thị Kim Hà, một nghệ nhân trồng mai hơn 20 năm kinh nghiệm ở cánh đồng Trung Lý, phường An Nhơn Bắc, đau xót chia sẻ: "Gia đình tôi đầu tư 2 đến 3 tỉ đồng cho vụ mai năm nay, phần lớn là vay ngân hàng. 3.000 cây 4 đến 5 năm tuổi đã có khách đặt cọc hơn 200 triệu đồng. Vậy mà chỉ sau một đêm bị cuốn sạch. Thật sự chưa bao giờ tôi thấy cảnh này trong đời làm nghề".

*Tổn thất tài sản lớn:** Vườn mai của ông Trần Ngọc Tuấn cũng trong tình trạng hoang tàn: trong số 2.000 cây chuẩn bị xuất bán, có đến 1.800 cây gãy nhánh, nụ bị tuốt sạch, thiệt hại khoảng 90%. Những cây 4 đến 5 năm tuổi, vốn là tài sản lớn nhất của vườn, giờ chỉ còn trơ cành.

#### 2. Nguy Cơ Đứt Đoạn Nghề Truyền Thống

Ông Lê Văn Sang, người dân khu phố Trung Lý, không giấu được nỗi lo sợ về tương lai: "Bà con kiệt vốn rồi. Tiền phân, tiền đất, tiền công suốt cả năm đâu phải ít. Giờ mất mùa, nợ ngân hàng chồng chất, nhiều nhà tính chuyện bán đất, cầm cố nhà cửa nhưng cũng chưa biết nghề có trụ nổi nữa không".

Nỗi buồn lan dọc thủ phủ mai vàng không chỉ vì thất thu một vụ Tết mà còn vì nguy cơ đứt đoạn nghề trồng mai truyền thống. Nếu gốc mai chết hàng loạt, người dân sẽ mất 3 đến 5 năm để làm lại từ đầu, một khoảng thời gian quá dài và quá khó khăn đối với các hộ đang kiệt quệ tài chính.

### III. Khẩn Trương Hỗ Trợ Và Chiến Lược Phục Hồi Bền Vững

Trước tình hình thiệt hại quá lớn, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn đã khẩn trương vào cuộc với mục tiêu hàng đầu là "giữ gốc mai, giữ nghề cho bà con".

#### 1. Biện Pháp Cấp Bách Và Hỗ Trợ Tài Chính

*Kiến nghị hỗ trợ tài chính:** UBND hai phường An Nhơn Bắc và An Nhơn Đông đã khẩn thiết đề xuất với cấp trên về việc giãn nợ, khoanh nợ ngân hàng cho các hộ trồng mai, đây là biện pháp cứu trợ tài chính quan trọng nhất lúc này.

*Hỗ trợ phục hồi trực tiếp:** Chính quyền đang huy động các đoàn thể hỗ trợ người dân dựng lại chậu, thu gom cây gãy, vệ sinh vườn để hạn chế bệnh hại lây lan. Đồng thời, đề xuất hỗ trợ giống, phân bón, và thuốc phục hồi cây.

#### 2. Nỗ Lực Cứu Cây Và Hướng Dẫn Kỹ Thuật

Dù mệt mỏi và tuyệt vọng, người trồng mai vẫn ra đồng mỗi sáng để thực hiện các công việc cứu vãn: cắt bỏ cành khô, bón lại gốc, tưới giữ ẩm. Họ biết khả năng cứu được không nhiều, nhưng mỗi gốc mai lúc này không chỉ là cây cảnh mà là tài sản, là hy vọng cuối cùng.

Các chuyên gia cây cảnh và cán bộ nông nghiệp địa phương đã được mời đến để đánh giá tình trạng và hướng dẫn kỹ thuật phục hồi chuyên sâu. Mục tiêu là cứu được gốc mai để người dân không phải làm lại từ đầu. Ông Nguyễn Anh Dũng, Chủ tịch UBND phường An Nhơn Đông, nhận định: "Năm nay là năm buồn nhất của người trồng mai. Mục tiêu lớn nhất là giữ gốc mai, giữ nghề cho bà con".

#### 3. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Ngoài hỗ trợ trước mắt, chính quyền cũng bắt đầu tính toán xây dựng mô hình trồng mai bền vững, gắn với khả năng chống chịu thiên tai. Chiến lược này bao gồm:

*Ứng dụng công nghệ:** Áp dụng công nghệ trong tưới tiêu, quản lý dinh dưỡng.

*Thay đổi kỹ thuật canh tác:** Chủ động nắm bắt diễn biến thời tiết, thay đổi lịch chăm sóc và ứng dụng các biện pháp bảo vệ cây trước bão lũ, nhằm giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh khí hậu ngày càng trở nên cực đoan.  Các bạn có thể tham kháo thêmChiêm ngưỡng những cây mai vàng khủng nhất Việt Nam  để hiểu rõ hơn về mai vàng.

Liên Hệ ngay cho chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Điện thoại/Zalo: 0905 888 999 – 0799 888 999 – 0888777777

Email: Vuonmaihoanglong@gmail.com

Facebook: Vườn mai Hoàng Long

Địa chỉ: Tân Thiềng, Chợ Lách, Bến Tre.